دانلود مقاله حجاب و عفاف

دانلود مقاله حجاب و عفاف

دانلود-مقاله-حجاب-و-عفاف

دانلود پایان نامه حجاب و عفاف

تعداد صفحات : 91 با فرمت ورد و قابل ویرایش

 

چکیده

یکی از مسایل حساس مهم جوامع بشری مقوله حجاب و عفاف است که از احکام متعالی اسالم نیز میباشد حجاب راهکاری هستند پیشگیرانه که رعایت آن برای مردان و زنان امری ضروری است که البته ضوابط و مقدار آن به تناسب جنسیت آنان متفاوت است و عفاف نیز نوعی حجاب درونی است که انسان را از گناه باز میدارد. در پرتو رعایت حجاب و التزام به عفاف است که شخصیت انسانی زن حفظ و زمینه های رشد و تکامل زن و مرد در ابعاد مختلف فراهم میشود. در پرتو حجاب، پیوندها و عالیق خانوادگی استحکام و دوام می یابد، امنیت و آرامش روحی و روانی به وجود می آید و حضور سالم و کارآمد زنان که نیمی از پیکره جامعه را تشکیل می‌دهند، در ابعاد گوناگون سیاسی، اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و … تضمین می شود. شاید به همین سبب باشد که «حجاب» از ضروریات دین اسالم به شمار آمده است و فلسفه‌ی حجاب، حفظ ارزش والای زن است و از همین رو است که خداوند پوشش دینی را بر او واجب و نگاه به بدن و موی سر او را حرام فرموده است.

کلید واژگان:حجاب،عفاف،زن،اسلام،اجتماع

 

 

 

فهرست مطالب

فصل اول:کلیات تحقیق 1

1-1 مقدمه 2

1-2 بیان مساله 3

1-3 اهمیت و ضرورت تحقیق 4

1-4 اهداف تحقیق 5

فصل دوم:ادبیات وپیشینه تحقیق 6

2-1 حجاب در لغت  7

2-2مفهوم اصطلاحی حجاب 7

2-3فلسفه حجاب  8

2-3-1 فلسفه حجاب زن  11

2-4حجاب از نظر عقل 13

2-5 تاریخچه حجاب 14

 2-6 ارکان حجاب  16

2-7 مبانی حجاب  19

2-8عفاف در لغت  20

2-8-1 فلسفه روان شناختی حجاب و عفاف  21

2-9رابطه بین حجاب و عفاف 22

2-10اهمیت عفاف 23 

2-11مروری بر مطالعات انجام شده 24

فصل سوم:حجاب و عفاف در اسلام 29

3-1 ضرورت طرح حجاب از جانب مکتب اسلام 30

3-2انواع حجاب و عفاف قرآن 31

3-3حجاب و عفاف در روایت  32      

3-4حجاب و عفاف، ریشه در فطرت 34

3-5فلسفه ی حجاب از دیدگاه اسلام 35

3-6مراتب پوشش دینی 36  

3-7آیا حجاب تشکیکی  38

3-8قران وعفاف 38

3-9فلسفه و اهمیت حجاب اسلامی 40

فصل چهارم:آثار حجاب و عفاف در جامعه 43

4-1آثار روانی و اجتماعی حجاب  44

4-2آثار اجتماعی حجاب 49

4-3منشاء بی حجابی  53

4-4دلایل اهمیت حجاب و پیامدهای آن  54

4-5عواقب و پیامدهای بی حجاب  55

4-6راه های مبارزه با بدحجابی و بی حجابی 56

4-7آسیب های اجتماعی  56

4-8رابطه بد حجابی با آسیب اجتماعی 58

4-9پیامدهای ناگوار بدحجابی بر اجتماع 58

4-10تاثیر حجاب و عفاف 64

4-13 آثار و نتایج بی حجابی 76

فصل پنجم:جمع بندی و نتیجه گیری 77

5-1 خلاصه و نتیجه گیری 78

5-2پیشنهادات 80

منابع 82

 

دانلود فایل

مقاله نیکی به پدر و مادر

مقاله نیکی به پدر و مادر

مقاله-نیکی-به-پدر-و-مادر

مقاله نیکی به پدر و مادر

تعداد صفحات : 24 صفحه

فرمت : word ( قابل ویرایش )

قسمتی از متن:

فهرست مطالب:

نيكى به پدر و مادر

وجوب پرهيز از آزار پدر و مادر

فروتنى در برابر والدين

وظيفه فرزند پس از درگذشت والدين

خواهر و برادر

صله رحم

تعريف حقوق

اهميت حقوق پدر و مادر

تقدم حق مادر بر پدر

ناتوانى در اداى حق مادر

حقوق پدر و مادر

آثار نيكى به پدر و مادر

حقوق والدين

عوامل موثر در عقوق والدين

منابع و پی نوشتها

نيكى به پدر و مادر، وظيفه‏ اى اخلاقى است كه در واجب بودن شكر منعم ريشه دارد. انسان فطرتاً شاكر و سپاسگزار كسى است كه به او نيكى كرده است.

سپاسگزارى از پدر و مادر، نشانه و گواه سلامت فطرت است و كسى كه به پدر و مادر خود نيكى مى‏ كند، از فطرت خود پاسدارى كرده است. اهميت سپاسگزارى از پدر و مادر، چنان است كه خداوند پس از امر به شكرگزارى از خود، شكر پدر و مادر را آورده است:

و وصينا الانسان بوالديه حملته امه و هنا على و هن و فصاله فى عامين ان اشكر لى و لوالديك الى المصير؛ (۲۴۶)

و انسان را درباره پدر و مادرش سفارش كرديم. مادرش به هنگام باردارى او را با ناتوانى روى ناتوانى حمل كرد و دوران شيرخوارگى او در دو سال پايان مى‏ يابد آرى او را سفارش كرديم كه شكرگزار من و پدر و مادرت باش كه بازگشت همه به سوى من است.

و همان طور كه كسى نمى‏ تواند شكر پروردگار به جاى آورد، شكرگزارى از پدر و مادر نيز بسيار دشوار و در حد محال است.

از پيامبراكرم(ص) روايت شده است:

لن يجزى ولد عن والده حتى يجده مملوكا فيشتريه و يعتقه؛ (۲۴۷)

هرگز فرزندى پاداش پدرش را ادا نمى‏ كند، مگر آن كه پدر مملوك باشد و فرزند او را بخرد و آزاد سازد.

و نيز از ايشان روايت شده است:

بر الوالدين افضل من الصلوة و الصوم و الحج و العمرة و الجهاد فى سبيل اللَّه؛ (۲۴۸)

نيكى به پدر و مادر برتر از نماز و روزه و حج و عمره و جهاد در راه خداست.

نيكى به پدر و مادر چنان اهميتى دارد كه حتى پدر و مادرى كه از نظر عقيده دچار انحراف هستند و يا به فرزند خود ظلم كرده‏اند بايد مورد احترام واقع شوند و فرزند به آنان نيكى كند. (۲۴۹)

مادر حق ويژه‏ اى دارد و نيكى به او مقدم است. امام صادق(ع) فرمودند:

شخصى نزد پيامبر اكرم(ص) آمد و پرسيد اى پيامبر! به چه كسى نيكى كنم؟ فرمودند: مادرت پرسيد: سپس به چه كسى؟ فرمودند: به مادرت. باز پرسيد: سپس به چه كسى؟ فرمودند: به مادرت، دوباره پرسيد: سپس به چه كسى؟ فرمودند: به پدرت. (۲۵۰)

وجوب پرهيز از آزار پدر و مادر

خداوند در قرآن كريم نيكى به پدر و مادر را وظيفه‏ اى واجب معرفى فرموده است؛ وظيفه‏ اى كه پس از توحيد در پرستش ذكر شده است:

و قضى ربك الا تعبدوا الا اياه و بالوالدين احسانا اما يبلغن عندك الكبر احدهما او كلا هما فلا تقل لهما اف و لا تنهرهما و قل لهما قولا كريما؛ (۲۵۱)

پروردگار تو مقرر كرد كه جز او را مپرستيد و به پدر و مادر خود احسان كنيد؛ اگر يكى از آن دو يا هر دو در كنار تو به سالخوردگى رسيدند به آنها حتى اف مگو و به آنان پرخاش مكن و با آنها سخنى شايسته بگوى.

مطابق اين آيه به پدر و مادر امرى واجب وكوچك‏ترين بى‏ احترامى به آنان ممنوع است.اين وجوب و ممنوعيت چنان كه گفتيم پس از بيان وجوب يگانه پرستى ذكر شده است و اين گواه اهميت حقوق والدين است.

اهانت و بى‏ احترامى نسبت به والدين به هيچ روى پذيرفته نيست؛ حتى كوچك‏ترين رفتار يا گفتارى كه موجب آزار آنان باشد بر طبق اين آيه ممنوع است.

امام رضا (ع) فرمودند:

اگر لفظى كوتاه‏تر و سبك‏تر از اف وجود داشت خداوند آن را در آيه ذكر مى‏فرمود.

(۲۵۲)

و در روايت ديگرى آمده است كه مقصود از اف كمترين آزار است و اگر كلمه‏ اى وجود داشت كه بر آزارى كوچك‏تر دلالت مى‏ كرد، خداوند از آن نهى مى‏فرمود.(۲۵۳) روايات بسيارى در نهى از آزار پدر و مادر آمده است. امام باقر(ع) از پيامبر اكرم(ص) نقل فرموده‏اند:

اياكم و عقوق الوالدين فان ريح الجنة توجد من مسيرة الف سنة و لا يجدها عاق… (۲۵۴)

از آزار پدر و مادر بپرهيزيد، زيرا بوى بهشت از هزار سال فاصله بوييده مى‏ شود، ولى آزار دهنده پدر و مادر آن را نمى‏ يابد.

آزار والدين حتى اگر آنان ظالم باشند جايز نيست. امام صادق(ع) فرمود:

من نظر الى ابويه نظر ماقت و هما ظالمان له لم يقبل اللَّه تعالى له صلوة؛ (۲۵۵)

كسى كه به پدر و مادرش به حالت دشمنى و تنفر نگاه كند خداوند نمازش را نمى ‏پذيرد.

فروتنى در برابر والدين

فروتنى در برابر پدر و مادر از سر مهربانى، سفارش خدا و مصداقى از نيكى به پدر و مادر است و نشانه‏ اى از روح شكرگزارى به شمار مى‏ رود:

واحفض لهما جناح الذل من الرحمة و قل رب رحمهما كما ربيانى صغيرا؛ (۲۵۶)

دو بال فروتنى خويش را از سر مهربانى در برابر آنان فرود آر، و بگو: پروردگارا! آن دو را رحمت كن چنان كه مرا در خردى پروردند.

از اين بخش از آيه كه فرمود: و قل رب ارحمهما كما ربيانى صغيرا مى‏توان دريافت كه طلب رحمت و بخشايش براى والدين نيز ريشه در احساس شكرگزارى انسان دارد.

امام صادق(ع) فرمودند:

لا تملا عينيك من النظر اليهما الا برحمة و رقة، و لا ترفع صوتك فوق اصواتهما، و لا يدك فوق ايديهما، و لا تقدم قدمهما؛ (۲۵۷)

چشمانت را جز به مهربانى و نرمى به آنان مدوز و صدايت را از صداى آنان بلندتر مكن و دستت را بالاتر از دست آنان مبر و بر آنان پيشى مگير.

وظيفه فرزند پس از درگذشت والدين

فرزند حتى پس از آن كه پدر و مادرش از دنيا مى ‏روند. همچنان وظيفه‏ اى اخلاقى دارد. او بايد براى آنان نماز بگزارد و از خداوند برايشان درخواست رحمت و مغفرت كند. از امام باقر(ع) روايت شده است:

ان العبد ليكون باراً بوالديه فى حياتهما ثم يموتان فلا يقصى عنهما دينهما و لا يستغفر لهما فيكتبه اللَّه عاقاً و انه ليكون عاقا لهما فى حياتهما غير بار بهما فاذا ما تا قضى دينهما و استغفر لهما فيكتبه اللَّه باراً؛ (۲۵۸)

هر آينه كسى كه نسبت به پدر و مادر خود نيكوكار بوده پس از مرگ آنها دين آنان را ادا نمى‏كند و براى آنان استغفار نمى‏نمايد پس خداوند او را در شمار آزار دهندگان قرار مى‏دهد. و بسا كه كسى آزار دهنده پدر و مادرش بوده و در حياتشان به آنان نيكى نمى‏ كرده است ولى پس از مرگ آنها دين آنها را ادا كرده و برايشان استغفار نموده است پس خداوند او را در شمار نيكى كنندگان به والدين قرار مى‏ دهد.

از اين روايت فهميده مى ‏شود كه اولا: وظيفه سپاسگزارى از پدر و مادر با مرگ آنها خاتمه نمى‏ يابد و ديگر اين كه خداوند راه را براى جبران كوتاهى‏ هاى فرزند خطا كار باز گزارده است.

آثار نيكى به پدر و مادر

نيكى به پدر و مادر آثار زيادى دارد از جمله:

1- نيكى متقابل فرزندان:امام صادق مى ‏فرمايند: «برّوا ءابائكم يبرّكم ابناءكم»، يعنى به پدر ومادرتان نيكى كنيد تا فرزندانتان به شما نيكى كنند.

2- طول عمر: پيامبر فرمودند: «من بَرّ الوالدين زاد اللَّه فى عمره».

3- آسانى سكرات موت: پيامبر فرمودند: «من احب أن يخفف اللَّه عنه سكرات الموت فليكن بوالديه باراً»، يعنى هر كس دوست دارد خداوند سكرات موت را براى او آسان گرداند پس به پدر و مادرش نيكى كند».

شهيد اول (قدس اللَّه) در كتاب «قواعد» بعضى از حقوق پدر و مادر را چنين برمى شمارد:

1- سفر مباح و حتى سفر مستحب بدون اجازه (پدر و مادر) حرام است.

2- فرمانبردارى ايشان در هر كارى اگر چه در امر مشكوک و مشتبه (البته اگر منجر به معصيت خدا نشود) واجب است.

3- اگر وقت نماز فرا رسيده باشد و(پدر و مادر) انجام كارى را از فرزند بخواهند بايد نمازش را به تأخير اندازد.

4- اختيار منع فرزند از جهاد كفائى را دارند. رسول خد در اين باره فرمودند: «لا ينبغى للرجل أن يخرج الى الجهاد و له أب أو ام الا باذنهما». همچنين نفقه پدر و مادر در صورت عدم استطاعت مالى بر عهده فرزند است و اين نفقه با فضيلت‏ترين انفاقها در راه خداست. چنانكه پيامبر فرمودند: «هل تعلمون اى نفقة فى سبيل اللَّه افضل؟ قالوا: اللَّه و رسوله اعلم. قال: نفقة الولد على الوالدين».

 عقوق والدين

امير المؤمنين على مى ‏فرمايد: «من العقوق اضاعة الحقوق»،يعنى ضايع كردن حقوق از جمله عقوق است.

محقق خوانسارى در شرح اين حديث مى ‏گويند: «مراد اين است كه عقوق پدر و مادر فقط اين نيست كه كسى با ايشان بدرفتارى كند و ايشان را آزار دهد، بلكه بجا نياوردن حقوق ايشان از تعظيم و تكريم و فرمانبردارى و مانند آن نيز از جمله عقوق به شمار مى ‏رود و وزر و وبال دارد». همانطور كه مى ‏دانيم عاق مادر شدن، حرام است چنانكه پيامبر فرمودند: «ان اللَّه حرم عليكم عقوق الامهات». آيت اللَّه جوادى آملى مى‏گويند: » عقوق پدر و مادر جزء معاصى كبيره است. عاق زن و فرزند شدن حرام نيست بلكه عاق پدر و مادر حرام است.«(30) بنابراين ما بايد از عواملى كه عقوق والدين را در پى دارد بپرهيزيم. پيامبر مى ‏فرمايند: «اياكم و عقوق الوالدين فان ريح الجنة توجد من مسيره الف عام و لا يجدها عاق» يعنى: «بترسيد از اينكه عاق پدر و مادر و مغضوب آنها شويد زيرا بوى بهشت از هزار سال راه به مشام مى ‏رسد، ولى هيچگاه به كسانى كه مورد خشم پدر و مادر هستند نخواهد رسيد».

عوامل موثر در عقوق والدين

يكى از عواملى كه عقوق والدين را در پى دارد، نگاه تند و غضبناک به پدر و مادر است. چنانكه امام صادق مى‏فرمايد: «من العقوق أن ينظر الرجل الى ابويه يَحِدّ اليهما النظر». حتى اگر پدر و مادر نسبت به فرزند ظلم كرده باشند باز فرزند حق ندارد با نگاه بغض آلود و غضبناک بدان ها بنگرد. يكى از آثار اين عمل عدم قبولى نماز است چنانكه در حديث آمده است: «من نظر الى والديه نظر ماقت و هما ظالمان له لم تقبل له صلاة».

همچنين بايد بدانيم كه ممكن است فردى در زمان حيات پدر و مادر مورد رضاى آنها باشد ولى بعد از مرگ آنها به خاطر عدم برآوردن حقوق آنها مثل ادا نكردن قرضهاى آنان و… مورد عاق ايشان قرار گيرد. عكس اين مطلب نيز ممكن است، يعنى چه بسا افرادى در دنيا مورد عاق پدر و مادر قرار گيرند ولى بعد از مرگ آنها، به سبب اداى حقوق آنان – مثل اداء قرض و انجام خيرات و مبرات براى آنها و… مورد رضاى پدر و مادر قرار گيرد.

از مطالبى كه گفته شد اين نتيجه به دست مى ‏آيد كه حقوق والدين خصوصاً حقوق مادر از جمله حقوق واجبى است كه بر عهده هر فرد است و در آيات و روايات نيز بسيار بر آن تأكيد شده است.

دانلود فایل

بررسی عوامل روزمرّه در كنترل غريزه جنسي

بررسی عوامل روزمرّه در كنترل غريزه جنسي

بررسی-عوامل-روزمرّه-در-كنترل-غريزه-جنسي

مقاله عوامل روزمرّه در كنترل غريزه جنسي

فرمت فایل : ورد- word

قابل ویرایش

تعداد صفحات :  14 صفحه

فهرست مطالب:

عوامل روزمرّه در كنترل غريزه جنسي

راههای کنترل غریزه جنسی با توجه به تعالیم اسلام

كنترل منفى

كنترل مثبت

شیوه های كنترل مثبت

کنترل غرایز جنسی و هواهای نفسانی در پرتو آموزه‏های روایی

رویارویی شهوت و عقل، در جوانی

پیامدهای طغیان غرایز و چگونگی مهار آن

پیامدهای خطرناک پیروی از شهوت ها

غریزه جنسی؛ نگاه ابزاری یا استقلالی

مددخواهی از خداوند، برای کنترل غریزه‏ها

بخشی از متن :

عوامل روزمرّه در كنترل غريزه جنسي

جواناني كه فعلاً زمينه ­ی ازدواج ندارند، بايد از بي كاري دوري گزينند و به هر وسيله اي كه باشد خود را سرگرم ساخته و بدانند كه در اين دوران جواني هر چه بخواهند مي توانند پيش رفته و در كارهاي علمي، فكري، اقتصادي، اجتماعي و … به مراحل عالي دست يابند و از سوي ديگر اين نوع اشتغالات آنان را از كشيده شدن به امور جنسي باز مي دارد.

نوع تغذيه و كميّت و كيفيّت آن در تشديد و تسكين شهوت بسيار مؤثر است، بنابراين جوانان آگاه سعي كنند از پرخوري اجتناب نموده و از غذاهايي كه در اين زمينه مؤثّر است استفاده نمايند.مثلاّ انواع غذاهاي:ليمودار،گوشت ماده،كافور،ادويه،ترشي،قهوه و … چنانچه در كتابهاي مختلف گياهي و غذايي و جنسي نوشته شده براي تسكين شهوت مؤثر است.

از همه مهم تر تفريحات سالم،كوهنوردي، مسابقات علمي، ورزش روزمرّه به مقدار لازم، برنامه هاي بسيار سودمند، در تقليل و تسكين غريزة جنسي فوق العاده مفيد مي باشد.

در دين مقدّس اسلام در مورد همة اينها دستورات خاصّي داشته و خود حضرات معصومين عليهم السّلام و در رأس آنان رسول خدا(ص) دوستدار ورزشكاران بوده، و در موارد زيادي شخصاً در مسابقات ورزشي، شركت فرموده،و براي برندگان جوائزي را اهداء نموده است.

و بالاخره جوانان غيرمتأهّل بيش از ديگران بايد از صحنه هاي شهوت انگيز دوري گزينند، از تماشاي فيلم هاي خطرناك، سريال هاي زناشوئي، عكس هاي سكسي، شنيدن صداهاي مهيّج دختران و زنان، از حضور در مجالس نامطلوب كلوپ ها و پارتي ها و سينماها، خواندن موضوعات شهوت انگيز و رفاقت و مصاحبت دوستان بوالهوس خودداري نمايند، و الّا گرفتار دام هاي خطرناك شيطان، و شياطين انسان نما خواهند شد، و ندامت و پشيماني هاي بعدي نتيجه نخواهد داشت.

دانلود فایل

دانلود تحقیق در مورد تجسم اعمال

دانلود تحقیق در مورد تجسم اعمال

دانلود-تحقیق-در-مورد-تجسم-اعمال

تحقیق در مورد تجسم اعمال

فرمت فایل : ورد- word

قابل ویرایش

تعداد صفحات :   8   صفحه

بخشی از متن :

تجسّم اعمال

تجسم یا تجسّد اعمال در لغت به معنی مجسم شدن كارهاست و در اصطلاح بدین معناست كه كردارهای نیك و بد آدمی پس از مرگ وی، در عالم برزخ و نیز در رستاخیز مجسم می‌گردند و با پیكری زیبا یا با پیكری زشت پدیدار می‌شوند و او را شادمان یا اندوهگین می‌سازند.

تجسّم یا تجسد اعمال، اصطلاحی است كه می‌توان آن را مشترك در دین، كلام، عرفان و حكمت متعالیۀ صدرالدین شیرازی و پیروان وی به شمار آورد.

دربارۀ مسئلۀ تجسم اعمال دو دیدگاه وجود دارد:

دیدگاه اول: تجسم اعمال با موازین نقلی و عقلی ناسازگار است. طرفداران این دیدگاه ضمن  استناد به برخی از آیات ناسازگار با نظریۀ تجسم اعمال، به تأویل آیاتی می‌پردازند كه ظاهراً مؤید و مثبت این نظریه به شمار می‌آید؛ به‌عنوان نمونه، رؤیت اعمال در آیۀ:

«.. لِیرَوْاْ أَعْمَالَهُمْ » (زلزله/6)

طبق تصریح طبرسی در مجمع‌البیان به دو گونه قابل تفسیر است‌: نخست تفسیر باطنی كه عبارت است از معرفت اعمال یا شناخت كردارها با چشم دل و در پرتو رؤیت قلب؛ دوم، تفسیر ظاهری كه عبارت است از شناختی كه در پرتو دیدن با چشم سَر به بار می‌آید كه در این صورت، مراد از دیدن اعمال، “دیدن نتیجۀ اعمال” یا “رؤیت نامۀ‌ اعمال” ‌است، نه دیدن خود اعمال، و بر طبق هر دو تفسیر، تجسم اعمال، منتفی است.

در نقد و ردّ عقلانی نظریۀ تجسم اعمال، همچنین استدلال كرده‌اند كه: اعمال، عَرَض است و عَرَض طبق قاعدۀ “العرضَ لا یبقی زمانین”، در دو زمان نمی‌ماند و پیداست كه اعمال در شمار اعراض است و به سبب ناپایداری، در دو زمان، تجسم یافتن آن منتفی است.

دیدگاه دوم: طرفداران دیدگاه دوم، تجسم اعمال را به دلایل نقلی و عقلی ممكن می‌دانند و معتقدند:

1- آیات و روایات، تجسم اعمال را تأیید می‌كنند؛

2-به حكم تبدیل امر بالقوه به امر بالفعل، تجسم اعمال ممكن است، زیرا كه صورت مجسم كردارها در آن جهان، حالت بالفعل كردارهای این جهانی است؛

3- بدان سبب كه ذهن در عین تأثیر می‌گذارد و عین نیز در ذهن مؤثر است، تجسم اعمال امری ناممكن نیست.

دانلود فایل

مقاله در مورد حقوق همسايگان در سخنان پیامبر (ص)

مقاله در مورد حقوق همسايگان در سخنان پیامبر (ص)

مقاله-در-مورد-حقوق-همسايگان-در-سخنان-پیامبر-(ص)

مقاله  در مورد حقوق همسايگان در سيره و سخن نبوى(ص)

فرمت فایل : ورد- word

قابل ویرایش

تعداد صفحات :   12   صفحه

بخشی از متن :

پس از خانواده كه كوچك ترين و اساسى ترين تشكل اجتماعى انسان ها به شمار می آيد، افرادى كه در يك محل گرد هم می‌آیند و با يكديگر همسايه مى شوند با وحدت، وفاق و معاشرت ها و روابط عاطفى مى توانند پاسدار بعد انسانى و ارزشى و ضامن استحكام و استوارى واحد اجتماعى خويش باشند.

اسلام براى همسايگان همچون خويشاوندان، حقوقى قائل شده كه اگر كسى بخواهد آن ها را ناديده انگارد يا ضايع نمايد، گناهكار، خاطى و متجاوز است. در آيه 36 از سوره نساء ، خداوند از انسان مسلمان و بنده راستين و با اخلاص خود مى خواهد كه پس از اطاعت و عبادت او، حق بندگان ديگر و آداب معاشرت را مراعات كند و در واقع طبق اين آيه، خداوند نسبت به حق خويش و حقوق انسان ها ده فرمان بسيار مهم صادر نموده است كه بند ششم و هفتم آن، در خصوص همسايگان دور و نزديك است كه اولاً رعايت حقوق آنان طبق مفاد اين آيه، عمل نمودن فرمان واجب الهى است و ثانیاً اين رفتار در رديف پرستش خداوند و شرك نورزيدن به او آمده است. مفسرين براى (جار ذى القربى) و (جار جنب) كه در اين آيه آمده، بررسى هاى گوناگونى ارائه داده اند. به همين دليل، امام صادق(ع) فرموده است:

((علیکم بحسن الجوار فانّ اللّه عزّوجلّ امر بذلک; بر شما باد به خوش همسايگى پس به درستى كه خداوند بدان امر كرده است)). آن فروغ فروزان در فرموده اى ديگر شيعيان را به اين موضوع توجه داده است:

((رسول اكرم(ص) براى پرهيزگارى، اهتمام در راه دين ، راستى در گفتار، اداى امانت، سجده طولانى و خوش رفتارى نسبت به همسايه، مبعوث شده اند.))

پيامبر اكرم(ص) نيز به مسلمين توصيه نموده اند: ((اگر خواستار آن هستيد كه پروردگار و فرستاده اش شما را دوست بدارند، وقتى امانتى به شما سپردند آن را ادا كنيد و در سخن و گفتار صداقت را در نظر داشته و با همسايگان خود به نيكى رفتار كنيد.))

 

حد همسايگى، حقوق همسايگان

رسول اكرم(ص) در خصوص حد همسايگى فرموده اند: ((کلّ اربعین داراً جیران من بین یدیه و من خلفه و عن یمینه و عن شماله; تا چهل خانه از رو به رو، پشت سر، طرف راست و سمت چپ، همسايه محسوب مى گردند.)) از رسول اكرم(ص) در باره حد همسايگى سؤال شد، فرمودند: ((حد الجوار اربعون دارا; حد همسايگى چهل خانه است.)) ابن قدامه روايت مرسله اى از عايشه نقل كرده كه در آن آمده است از نبى اكرم(ص) از حد همسايگى سؤال شد كه همين جواب را دادند.

امام صادق(ع) فرموده است: مردى از انصار نزد رسول اكرم(ص) آمد و عرض كرد: خانه اى از فاميلى خريده ام و نزديك ترين همسايه ام كسى است كه به خيرش اميدى ندارم و از شرش هم مصون نمى باشم. رسول خدا(ص) به حضرت على(ع) و ابوذر فرمود: كه در مسجد فرياد بزنند: ((ايمان ندارد كسى كه همسايه او از شرش در امان نيست.)) پس سه بار اين مطلب را گفتند. بعد از آن با دست خود اشاره فرمودند تا چهل خانه از پس و پيش و راست و چپ.

اگر مردم اين توصيه ها را مراعات كنند و وظايف خويش را در مورد همسايگان تا چهل خانه انجام دهند و حقوق متقابل در مورد اين چهل خانه رعايت شود، مردمى كه در شهرك ها، محله ها، روستاها و چادرهاى عشايرى زندگى مى كنند، تا مسافت قابل ملاحظه اى به دليل رفتارهاى پسنديده نسبت به همديگر از زندگى توأم با آرامش، مودت، اطمينان و اعتماد متقابل برخوردار خواهند شد و چنين پديده اى بر رشد عاطفى، فرهنگى، بهبود ساختار اجتماعى و اقتصادى اين نواحى اثر خود را خواهد بخشيد. و افراد بسيارى قادرند دشوارى ها و ناملايمات را پشت سر نهند يا در هنگام گرفتارى ها به يارى هم بشتابند و از معضلات زندگى يكديگر گره گشايى كنند.

دانلود فایل

تحقیق فضايل اخلاقى و ارزش‏ها در قرآن

تحقیق فضايل اخلاقى و ارزش‏ها در قرآن

تحقیق-فضايل-اخلاقى-و-ارزش‏ها-در-قرآن

فضايل اخلاقى و ارزش‏ها در قرآن

فرمت فایل : ورد- word

قابل ویرایش

تعداد صفحات :   18   صفحه

بخشی از متن :

فضايل اخلاقى و ارزش‏ها در قرآن

 1- تسليم محض خدا

وَ قُومُوا لِلَّهِ قَانِتِينَ‏

و مطيعانه براى خدا قيام كنيد.

إِنَّ إِبْرَاهِيمَ كَانَ أُمَّةً قَانِتاً لِلَّهِ حَنِيفاً وَ لَمْ يَكُ مِنَ الْمُشْرِكِينَ‏

ابراهيم، بزرگوار مردى كه [به تنهايى‏] يك امت بود، مطيع فرمان خدا و صاحب دين حنيف و از مشركان نبود.

فَالصَّالِحَاتُ قَانِتَاتٌ حَافِظَاتٌ لِلْغَيْبِ بِمَا حَفِظَ اللَّهُ‏

پس زنان شايسته، فرمانبردارند و در غيبت شوهر، عفيفند و فرمان خدا را نگاه مى ‏دارند.

وَ الْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُؤْمِنَاتِ وَ الْقَانِتِينَ وَ الْقَانِتَاتِ … لَهُمْ مَغْفِرَةً وَأَجْراً عَظِيماً

مردان مؤمن و زنان مؤمن، مردان اهل طاعت و زنان اهل طاعت،… (خداوند) براى آنان آمرزش و مزدى بزرگ آماده كرده است.

2- فداكارى

وَ يُؤْثِرُونَ عَلى‏ أَنْفِسِهمْ وَ لَوْ كانَ بِهِمْ خَصاصَةٌ

و ديگران را بر خويش ترجيح مى‏ دهند، هر چند خود نيازمند باشند.

3-انفاق

الَّذِينَ يُنْفِقُونَ فِى السرَّآءِ والضرَّآءِ

كسانى كه در توانگرى و تنگدستى انفاق مى ‏كنند.

وَ أَنْفِقُوا خَيْراً لاَنْفُسِكُمْ‏

و به سود خود از مالتان انفاق كنيد.

فَاَمَّا مَنْ أَعْطى‏ وَ اتَّقى‏ وَ صَدَّقَ بِالْحُسْنى‏ فَسَنُيَسِّرُهُ لِلْيُسْرى‏

كسى كه بخشيد و پرهيزكارى كرد و بهترين را تصديق نمود، پس براى بهشت آماده ‏اش مى ‏كنيم.

4- عفت و حيا

يَحْسَبُهُمُ الْجَاهِلُ أَغنِيآءَ مِنَ التَّعَفُّفِ‏

آن‏چنان در پرده عفافند كه هر كه حال ايشان نداند، پندارد كه از توانگرانند.

مَنْ كانَ غَنِيّاً فَلْيَسْتَعْفِفْ …

هر كه [از سرپرستان يتيم‏ها] توانگر است، عفت ورزد. [و از مال يتيم ارتزاق نكند]….

دانلود فایل

دانلود مقاله حجاب و عفاف

دانلود مقاله حجاب و عفاف

دانلود-مقاله-حجاب-و-عفاف

دانلود پایان نامه حجاب و عفاف

تعداد صفحات : 91 با فرمت ورد و قابل ویرایش

 

چکیده

یکی از مسایل حساس مهم جوامع بشری مقوله حجاب و عفاف است که از احکام متعالی اسالم نیز میباشد حجاب راهکاری هستند پیشگیرانه که رعایت آن برای مردان و زنان امری ضروری است که البته ضوابط و مقدار آن به تناسب جنسیت آنان متفاوت است و عفاف نیز نوعی حجاب درونی است که انسان را از گناه باز میدارد. در پرتو رعایت حجاب و التزام به عفاف است که شخصیت انسانی زن حفظ و زمینه های رشد و تکامل زن و مرد در ابعاد مختلف فراهم میشود. در پرتو حجاب، پیوندها و عالیق خانوادگی استحکام و دوام می یابد، امنیت و آرامش روحی و روانی به وجود می آید و حضور سالم و کارآمد زنان که نیمی از پیکره جامعه را تشکیل می‌دهند، در ابعاد گوناگون سیاسی، اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و … تضمین می شود. شاید به همین سبب باشد که «حجاب» از ضروریات دین اسالم به شمار آمده است و فلسفه‌ی حجاب، حفظ ارزش والای زن است و از همین رو است که خداوند پوشش دینی را بر او واجب و نگاه به بدن و موی سر او را حرام فرموده است.

کلید واژگان:حجاب،عفاف،زن،اسلام،اجتماع

 

 

 

فهرست مطالب

فصل اول:کلیات تحقیق 1

1-1 مقدمه 2

1-2 بیان مساله 3

1-3 اهمیت و ضرورت تحقیق 4

1-4 اهداف تحقیق 5

فصل دوم:ادبیات وپیشینه تحقیق 6

2-1 حجاب در لغت  7

2-2مفهوم اصطلاحی حجاب 7

2-3فلسفه حجاب  8

2-3-1 فلسفه حجاب زن  11

2-4حجاب از نظر عقل 13

2-5 تاریخچه حجاب 14

 2-6 ارکان حجاب  16

2-7 مبانی حجاب  19

2-8عفاف در لغت  20

2-8-1 فلسفه روان شناختی حجاب و عفاف  21

2-9رابطه بین حجاب و عفاف 22

2-10اهمیت عفاف 23 

2-11مروری بر مطالعات انجام شده 24

فصل سوم:حجاب و عفاف در اسلام 29

3-1 ضرورت طرح حجاب از جانب مکتب اسلام 30

3-2انواع حجاب و عفاف قرآن 31

3-3حجاب و عفاف در روایت  32      

3-4حجاب و عفاف، ریشه در فطرت 34

3-5فلسفه ی حجاب از دیدگاه اسلام 35

3-6مراتب پوشش دینی 36  

3-7آیا حجاب تشکیکی  38

3-8قران وعفاف 38

3-9فلسفه و اهمیت حجاب اسلامی 40

فصل چهارم:آثار حجاب و عفاف در جامعه 43

4-1آثار روانی و اجتماعی حجاب  44

4-2آثار اجتماعی حجاب 49

4-3منشاء بی حجابی  53

4-4دلایل اهمیت حجاب و پیامدهای آن  54

4-5عواقب و پیامدهای بی حجاب  55

4-6راه های مبارزه با بدحجابی و بی حجابی 56

4-7آسیب های اجتماعی  56

4-8رابطه بد حجابی با آسیب اجتماعی 58

4-9پیامدهای ناگوار بدحجابی بر اجتماع 58

4-10تاثیر حجاب و عفاف 64

4-13 آثار و نتایج بی حجابی 76

فصل پنجم:جمع بندی و نتیجه گیری 77

5-1 خلاصه و نتیجه گیری 78

5-2پیشنهادات 80

منابع 82

 

دانلود فایل

بررسی عوامل روزمرّه در كنترل غريزه جنسي

بررسی عوامل روزمرّه در كنترل غريزه جنسي

بررسی-عوامل-روزمرّه-در-كنترل-غريزه-جنسي

مقاله عوامل روزمرّه در كنترل غريزه جنسي

فرمت فایل : ورد- word

قابل ویرایش

تعداد صفحات :  14 صفحه

فهرست مطالب:

عوامل روزمرّه در كنترل غريزه جنسي

راههای کنترل غریزه جنسی با توجه به تعالیم اسلام

كنترل منفى

كنترل مثبت

شیوه های كنترل مثبت

کنترل غرایز جنسی و هواهای نفسانی در پرتو آموزه‏های روایی

رویارویی شهوت و عقل، در جوانی

پیامدهای طغیان غرایز و چگونگی مهار آن

پیامدهای خطرناک پیروی از شهوت ها

غریزه جنسی؛ نگاه ابزاری یا استقلالی

مددخواهی از خداوند، برای کنترل غریزه‏ها

بخشی از متن :

عوامل روزمرّه در كنترل غريزه جنسي

جواناني كه فعلاً زمينه ­ی ازدواج ندارند، بايد از بي كاري دوري گزينند و به هر وسيله اي كه باشد خود را سرگرم ساخته و بدانند كه در اين دوران جواني هر چه بخواهند مي توانند پيش رفته و در كارهاي علمي، فكري، اقتصادي، اجتماعي و … به مراحل عالي دست يابند و از سوي ديگر اين نوع اشتغالات آنان را از كشيده شدن به امور جنسي باز مي دارد.

نوع تغذيه و كميّت و كيفيّت آن در تشديد و تسكين شهوت بسيار مؤثر است، بنابراين جوانان آگاه سعي كنند از پرخوري اجتناب نموده و از غذاهايي كه در اين زمينه مؤثّر است استفاده نمايند.مثلاّ انواع غذاهاي:ليمودار،گوشت ماده،كافور،ادويه،ترشي،قهوه و … چنانچه در كتابهاي مختلف گياهي و غذايي و جنسي نوشته شده براي تسكين شهوت مؤثر است.

از همه مهم تر تفريحات سالم،كوهنوردي، مسابقات علمي، ورزش روزمرّه به مقدار لازم، برنامه هاي بسيار سودمند، در تقليل و تسكين غريزة جنسي فوق العاده مفيد مي باشد.

در دين مقدّس اسلام در مورد همة اينها دستورات خاصّي داشته و خود حضرات معصومين عليهم السّلام و در رأس آنان رسول خدا(ص) دوستدار ورزشكاران بوده، و در موارد زيادي شخصاً در مسابقات ورزشي، شركت فرموده،و براي برندگان جوائزي را اهداء نموده است.

و بالاخره جوانان غيرمتأهّل بيش از ديگران بايد از صحنه هاي شهوت انگيز دوري گزينند، از تماشاي فيلم هاي خطرناك، سريال هاي زناشوئي، عكس هاي سكسي، شنيدن صداهاي مهيّج دختران و زنان، از حضور در مجالس نامطلوب كلوپ ها و پارتي ها و سينماها، خواندن موضوعات شهوت انگيز و رفاقت و مصاحبت دوستان بوالهوس خودداري نمايند، و الّا گرفتار دام هاي خطرناك شيطان، و شياطين انسان نما خواهند شد، و ندامت و پشيماني هاي بعدي نتيجه نخواهد داشت.

دانلود فایل

دانلود تحقیق در مورد تجسم اعمال

دانلود تحقیق در مورد تجسم اعمال

دانلود-تحقیق-در-مورد-تجسم-اعمال

تحقیق در مورد تجسم اعمال

فرمت فایل : ورد- word

قابل ویرایش

تعداد صفحات :   8   صفحه

بخشی از متن :

تجسّم اعمال

تجسم یا تجسّد اعمال در لغت به معنی مجسم شدن كارهاست و در اصطلاح بدین معناست كه كردارهای نیك و بد آدمی پس از مرگ وی، در عالم برزخ و نیز در رستاخیز مجسم می‌گردند و با پیكری زیبا یا با پیكری زشت پدیدار می‌شوند و او را شادمان یا اندوهگین می‌سازند.

تجسّم یا تجسد اعمال، اصطلاحی است كه می‌توان آن را مشترك در دین، كلام، عرفان و حكمت متعالیۀ صدرالدین شیرازی و پیروان وی به شمار آورد.

دربارۀ مسئلۀ تجسم اعمال دو دیدگاه وجود دارد:

دیدگاه اول: تجسم اعمال با موازین نقلی و عقلی ناسازگار است. طرفداران این دیدگاه ضمن  استناد به برخی از آیات ناسازگار با نظریۀ تجسم اعمال، به تأویل آیاتی می‌پردازند كه ظاهراً مؤید و مثبت این نظریه به شمار می‌آید؛ به‌عنوان نمونه، رؤیت اعمال در آیۀ:

«.. لِیرَوْاْ أَعْمَالَهُمْ » (زلزله/6)

طبق تصریح طبرسی در مجمع‌البیان به دو گونه قابل تفسیر است‌: نخست تفسیر باطنی كه عبارت است از معرفت اعمال یا شناخت كردارها با چشم دل و در پرتو رؤیت قلب؛ دوم، تفسیر ظاهری كه عبارت است از شناختی كه در پرتو دیدن با چشم سَر به بار می‌آید كه در این صورت، مراد از دیدن اعمال، “دیدن نتیجۀ اعمال” یا “رؤیت نامۀ‌ اعمال” ‌است، نه دیدن خود اعمال، و بر طبق هر دو تفسیر، تجسم اعمال، منتفی است.

در نقد و ردّ عقلانی نظریۀ تجسم اعمال، همچنین استدلال كرده‌اند كه: اعمال، عَرَض است و عَرَض طبق قاعدۀ “العرضَ لا یبقی زمانین”، در دو زمان نمی‌ماند و پیداست كه اعمال در شمار اعراض است و به سبب ناپایداری، در دو زمان، تجسم یافتن آن منتفی است.

دیدگاه دوم: طرفداران دیدگاه دوم، تجسم اعمال را به دلایل نقلی و عقلی ممكن می‌دانند و معتقدند:

1- آیات و روایات، تجسم اعمال را تأیید می‌كنند؛

2-به حكم تبدیل امر بالقوه به امر بالفعل، تجسم اعمال ممكن است، زیرا كه صورت مجسم كردارها در آن جهان، حالت بالفعل كردارهای این جهانی است؛

3- بدان سبب كه ذهن در عین تأثیر می‌گذارد و عین نیز در ذهن مؤثر است، تجسم اعمال امری ناممكن نیست.

دانلود فایل

مقاله نیکی به پدر و مادر

مقاله نیکی به پدر و مادر

مقاله-نیکی-به-پدر-و-مادر

مقاله نیکی به پدر و مادر

تعداد صفحات : 24 صفحه

فرمت : word ( قابل ویرایش )

قسمتی از متن:

فهرست مطالب:

نيكى به پدر و مادر

وجوب پرهيز از آزار پدر و مادر

فروتنى در برابر والدين

وظيفه فرزند پس از درگذشت والدين

خواهر و برادر

صله رحم

تعريف حقوق

اهميت حقوق پدر و مادر

تقدم حق مادر بر پدر

ناتوانى در اداى حق مادر

حقوق پدر و مادر

آثار نيكى به پدر و مادر

حقوق والدين

عوامل موثر در عقوق والدين

منابع و پی نوشتها

نيكى به پدر و مادر، وظيفه‏ اى اخلاقى است كه در واجب بودن شكر منعم ريشه دارد. انسان فطرتاً شاكر و سپاسگزار كسى است كه به او نيكى كرده است.

سپاسگزارى از پدر و مادر، نشانه و گواه سلامت فطرت است و كسى كه به پدر و مادر خود نيكى مى‏ كند، از فطرت خود پاسدارى كرده است. اهميت سپاسگزارى از پدر و مادر، چنان است كه خداوند پس از امر به شكرگزارى از خود، شكر پدر و مادر را آورده است:

و وصينا الانسان بوالديه حملته امه و هنا على و هن و فصاله فى عامين ان اشكر لى و لوالديك الى المصير؛ (۲۴۶)

و انسان را درباره پدر و مادرش سفارش كرديم. مادرش به هنگام باردارى او را با ناتوانى روى ناتوانى حمل كرد و دوران شيرخوارگى او در دو سال پايان مى‏ يابد آرى او را سفارش كرديم كه شكرگزار من و پدر و مادرت باش كه بازگشت همه به سوى من است.

و همان طور كه كسى نمى‏ تواند شكر پروردگار به جاى آورد، شكرگزارى از پدر و مادر نيز بسيار دشوار و در حد محال است.

از پيامبراكرم(ص) روايت شده است:

لن يجزى ولد عن والده حتى يجده مملوكا فيشتريه و يعتقه؛ (۲۴۷)

هرگز فرزندى پاداش پدرش را ادا نمى‏ كند، مگر آن كه پدر مملوك باشد و فرزند او را بخرد و آزاد سازد.

و نيز از ايشان روايت شده است:

بر الوالدين افضل من الصلوة و الصوم و الحج و العمرة و الجهاد فى سبيل اللَّه؛ (۲۴۸)

نيكى به پدر و مادر برتر از نماز و روزه و حج و عمره و جهاد در راه خداست.

نيكى به پدر و مادر چنان اهميتى دارد كه حتى پدر و مادرى كه از نظر عقيده دچار انحراف هستند و يا به فرزند خود ظلم كرده‏اند بايد مورد احترام واقع شوند و فرزند به آنان نيكى كند. (۲۴۹)

مادر حق ويژه‏ اى دارد و نيكى به او مقدم است. امام صادق(ع) فرمودند:

شخصى نزد پيامبر اكرم(ص) آمد و پرسيد اى پيامبر! به چه كسى نيكى كنم؟ فرمودند: مادرت پرسيد: سپس به چه كسى؟ فرمودند: به مادرت. باز پرسيد: سپس به چه كسى؟ فرمودند: به مادرت، دوباره پرسيد: سپس به چه كسى؟ فرمودند: به پدرت. (۲۵۰)

وجوب پرهيز از آزار پدر و مادر

خداوند در قرآن كريم نيكى به پدر و مادر را وظيفه‏ اى واجب معرفى فرموده است؛ وظيفه‏ اى كه پس از توحيد در پرستش ذكر شده است:

و قضى ربك الا تعبدوا الا اياه و بالوالدين احسانا اما يبلغن عندك الكبر احدهما او كلا هما فلا تقل لهما اف و لا تنهرهما و قل لهما قولا كريما؛ (۲۵۱)

پروردگار تو مقرر كرد كه جز او را مپرستيد و به پدر و مادر خود احسان كنيد؛ اگر يكى از آن دو يا هر دو در كنار تو به سالخوردگى رسيدند به آنها حتى اف مگو و به آنان پرخاش مكن و با آنها سخنى شايسته بگوى.

مطابق اين آيه به پدر و مادر امرى واجب وكوچك‏ترين بى‏ احترامى به آنان ممنوع است.اين وجوب و ممنوعيت چنان كه گفتيم پس از بيان وجوب يگانه پرستى ذكر شده است و اين گواه اهميت حقوق والدين است.

اهانت و بى‏ احترامى نسبت به والدين به هيچ روى پذيرفته نيست؛ حتى كوچك‏ترين رفتار يا گفتارى كه موجب آزار آنان باشد بر طبق اين آيه ممنوع است.

امام رضا (ع) فرمودند:

اگر لفظى كوتاه‏تر و سبك‏تر از اف وجود داشت خداوند آن را در آيه ذكر مى‏فرمود.

(۲۵۲)

و در روايت ديگرى آمده است كه مقصود از اف كمترين آزار است و اگر كلمه‏ اى وجود داشت كه بر آزارى كوچك‏تر دلالت مى‏ كرد، خداوند از آن نهى مى‏فرمود.(۲۵۳) روايات بسيارى در نهى از آزار پدر و مادر آمده است. امام باقر(ع) از پيامبر اكرم(ص) نقل فرموده‏اند:

اياكم و عقوق الوالدين فان ريح الجنة توجد من مسيرة الف سنة و لا يجدها عاق… (۲۵۴)

از آزار پدر و مادر بپرهيزيد، زيرا بوى بهشت از هزار سال فاصله بوييده مى‏ شود، ولى آزار دهنده پدر و مادر آن را نمى‏ يابد.

آزار والدين حتى اگر آنان ظالم باشند جايز نيست. امام صادق(ع) فرمود:

من نظر الى ابويه نظر ماقت و هما ظالمان له لم يقبل اللَّه تعالى له صلوة؛ (۲۵۵)

كسى كه به پدر و مادرش به حالت دشمنى و تنفر نگاه كند خداوند نمازش را نمى ‏پذيرد.

فروتنى در برابر والدين

فروتنى در برابر پدر و مادر از سر مهربانى، سفارش خدا و مصداقى از نيكى به پدر و مادر است و نشانه‏ اى از روح شكرگزارى به شمار مى‏ رود:

واحفض لهما جناح الذل من الرحمة و قل رب رحمهما كما ربيانى صغيرا؛ (۲۵۶)

دو بال فروتنى خويش را از سر مهربانى در برابر آنان فرود آر، و بگو: پروردگارا! آن دو را رحمت كن چنان كه مرا در خردى پروردند.

از اين بخش از آيه كه فرمود: و قل رب ارحمهما كما ربيانى صغيرا مى‏توان دريافت كه طلب رحمت و بخشايش براى والدين نيز ريشه در احساس شكرگزارى انسان دارد.

امام صادق(ع) فرمودند:

لا تملا عينيك من النظر اليهما الا برحمة و رقة، و لا ترفع صوتك فوق اصواتهما، و لا يدك فوق ايديهما، و لا تقدم قدمهما؛ (۲۵۷)

چشمانت را جز به مهربانى و نرمى به آنان مدوز و صدايت را از صداى آنان بلندتر مكن و دستت را بالاتر از دست آنان مبر و بر آنان پيشى مگير.

وظيفه فرزند پس از درگذشت والدين

فرزند حتى پس از آن كه پدر و مادرش از دنيا مى ‏روند. همچنان وظيفه‏ اى اخلاقى دارد. او بايد براى آنان نماز بگزارد و از خداوند برايشان درخواست رحمت و مغفرت كند. از امام باقر(ع) روايت شده است:

ان العبد ليكون باراً بوالديه فى حياتهما ثم يموتان فلا يقصى عنهما دينهما و لا يستغفر لهما فيكتبه اللَّه عاقاً و انه ليكون عاقا لهما فى حياتهما غير بار بهما فاذا ما تا قضى دينهما و استغفر لهما فيكتبه اللَّه باراً؛ (۲۵۸)

هر آينه كسى كه نسبت به پدر و مادر خود نيكوكار بوده پس از مرگ آنها دين آنان را ادا نمى‏كند و براى آنان استغفار نمى‏نمايد پس خداوند او را در شمار آزار دهندگان قرار مى‏دهد. و بسا كه كسى آزار دهنده پدر و مادرش بوده و در حياتشان به آنان نيكى نمى‏ كرده است ولى پس از مرگ آنها دين آنها را ادا كرده و برايشان استغفار نموده است پس خداوند او را در شمار نيكى كنندگان به والدين قرار مى‏ دهد.

از اين روايت فهميده مى ‏شود كه اولا: وظيفه سپاسگزارى از پدر و مادر با مرگ آنها خاتمه نمى‏ يابد و ديگر اين كه خداوند راه را براى جبران كوتاهى‏ هاى فرزند خطا كار باز گزارده است.

آثار نيكى به پدر و مادر

نيكى به پدر و مادر آثار زيادى دارد از جمله:

1- نيكى متقابل فرزندان:امام صادق مى ‏فرمايند: «برّوا ءابائكم يبرّكم ابناءكم»، يعنى به پدر ومادرتان نيكى كنيد تا فرزندانتان به شما نيكى كنند.

2- طول عمر: پيامبر فرمودند: «من بَرّ الوالدين زاد اللَّه فى عمره».

3- آسانى سكرات موت: پيامبر فرمودند: «من احب أن يخفف اللَّه عنه سكرات الموت فليكن بوالديه باراً»، يعنى هر كس دوست دارد خداوند سكرات موت را براى او آسان گرداند پس به پدر و مادرش نيكى كند».

شهيد اول (قدس اللَّه) در كتاب «قواعد» بعضى از حقوق پدر و مادر را چنين برمى شمارد:

1- سفر مباح و حتى سفر مستحب بدون اجازه (پدر و مادر) حرام است.

2- فرمانبردارى ايشان در هر كارى اگر چه در امر مشكوک و مشتبه (البته اگر منجر به معصيت خدا نشود) واجب است.

3- اگر وقت نماز فرا رسيده باشد و(پدر و مادر) انجام كارى را از فرزند بخواهند بايد نمازش را به تأخير اندازد.

4- اختيار منع فرزند از جهاد كفائى را دارند. رسول خد در اين باره فرمودند: «لا ينبغى للرجل أن يخرج الى الجهاد و له أب أو ام الا باذنهما». همچنين نفقه پدر و مادر در صورت عدم استطاعت مالى بر عهده فرزند است و اين نفقه با فضيلت‏ترين انفاقها در راه خداست. چنانكه پيامبر فرمودند: «هل تعلمون اى نفقة فى سبيل اللَّه افضل؟ قالوا: اللَّه و رسوله اعلم. قال: نفقة الولد على الوالدين».

 عقوق والدين

امير المؤمنين على مى ‏فرمايد: «من العقوق اضاعة الحقوق»،يعنى ضايع كردن حقوق از جمله عقوق است.

محقق خوانسارى در شرح اين حديث مى ‏گويند: «مراد اين است كه عقوق پدر و مادر فقط اين نيست كه كسى با ايشان بدرفتارى كند و ايشان را آزار دهد، بلكه بجا نياوردن حقوق ايشان از تعظيم و تكريم و فرمانبردارى و مانند آن نيز از جمله عقوق به شمار مى ‏رود و وزر و وبال دارد». همانطور كه مى ‏دانيم عاق مادر شدن، حرام است چنانكه پيامبر فرمودند: «ان اللَّه حرم عليكم عقوق الامهات». آيت اللَّه جوادى آملى مى‏گويند: » عقوق پدر و مادر جزء معاصى كبيره است. عاق زن و فرزند شدن حرام نيست بلكه عاق پدر و مادر حرام است.«(30) بنابراين ما بايد از عواملى كه عقوق والدين را در پى دارد بپرهيزيم. پيامبر مى ‏فرمايند: «اياكم و عقوق الوالدين فان ريح الجنة توجد من مسيره الف عام و لا يجدها عاق» يعنى: «بترسيد از اينكه عاق پدر و مادر و مغضوب آنها شويد زيرا بوى بهشت از هزار سال راه به مشام مى ‏رسد، ولى هيچگاه به كسانى كه مورد خشم پدر و مادر هستند نخواهد رسيد».

عوامل موثر در عقوق والدين

يكى از عواملى كه عقوق والدين را در پى دارد، نگاه تند و غضبناک به پدر و مادر است. چنانكه امام صادق مى‏فرمايد: «من العقوق أن ينظر الرجل الى ابويه يَحِدّ اليهما النظر». حتى اگر پدر و مادر نسبت به فرزند ظلم كرده باشند باز فرزند حق ندارد با نگاه بغض آلود و غضبناک بدان ها بنگرد. يكى از آثار اين عمل عدم قبولى نماز است چنانكه در حديث آمده است: «من نظر الى والديه نظر ماقت و هما ظالمان له لم تقبل له صلاة».

همچنين بايد بدانيم كه ممكن است فردى در زمان حيات پدر و مادر مورد رضاى آنها باشد ولى بعد از مرگ آنها به خاطر عدم برآوردن حقوق آنها مثل ادا نكردن قرضهاى آنان و… مورد عاق ايشان قرار گيرد. عكس اين مطلب نيز ممكن است، يعنى چه بسا افرادى در دنيا مورد عاق پدر و مادر قرار گيرند ولى بعد از مرگ آنها، به سبب اداى حقوق آنان – مثل اداء قرض و انجام خيرات و مبرات براى آنها و… مورد رضاى پدر و مادر قرار گيرد.

از مطالبى كه گفته شد اين نتيجه به دست مى ‏آيد كه حقوق والدين خصوصاً حقوق مادر از جمله حقوق واجبى است كه بر عهده هر فرد است و در آيات و روايات نيز بسيار بر آن تأكيد شده است.

دانلود فایل